Nieuwe groeten uit Nederland

Deze foto siert vandaag de voorkant van de bijlage van de Leeuwarder Courant. Er staat helaas niet bij wie hem gemaakt heeft. Hoewel ik denk dat in het algemeen de hoofddoek een symbool van onderdrukking is vind ik dit een prachtige foto. Voor meer informatie: www.nieuwegroetenuit.nl/

Hebberitis in de Nederlandse horeca

Afbeelding: Caffe macchiato, bron Wikipedia.

Dezer dagen had ik visite uit Spanje op bezoek. Tijdens onze uitstapjes bezochten we nog al wat cafés en restaurants. Helaas lijdt de Nederlandse horeca aan hebberitis. Veel horeca-ondernemers willen met zo min mogelijk moeite zo veel mogelijk geld willen verdienen. Dat leidt tot slechte service en te hoge prijzen.

In Spanje bestaat de hoja de reclamaciones, een klachtenformulier voor de consument, verplicht bij de wet. Iedere ondernemer moet het altijd klaar hebben liggen. De Spaanse ondernemer is niet zo blij als een klant om deze hoja vraagt, want het kan hem narigheid in de vorm van controles van allerlei aard opleveren. Zo’n systeem zou in Nederland niet misstaan. Inmiddels lijkt het alsof de Nederlandse horecaondernemer overal mee wegkomt. Vergelijkbaar met Belgische wielrenners die op cocaïnegebruik worden betrapt.

Grand café Brinkmann op de Grote Markt in Haarlem. De Spaanse dames willen graag een cortado. Een cortado is een espresso met een beetje melk. De cortado bestaat helaas niet in Nederland. Inmiddels kennen veel bars en cafés wel een Italiaanse equivalent, de macchiato, espresso met een vlekje melk. In de Wikipedia staat een bijdrage met de fraaie foto die ik hierboven heb overgenomen.

Ik probeerde drie macchiato te bestellen, maar onze serveerster wist niet wat dat was. Ik legde het uit. Een espresso met een beetje melk, kan dat? “Dat kan niet, want het zit niet in mijn computer", was het antwoord.
Drie espresso met een kannetje melk ernaast, was dat misschien mogelijk? Ja, dat kon wel.
Even later bracht een andere serveerster toch drie macchiato, de koffie was bijna zwart. Dat was niet de bedoeling. We vroegen aan een derde bediende een kannetje melk, maar toen dat niet kwam stond ik op en liep ik naar de man die achter de bar stond. Hij zag eruit als de bedrijfsleider. Ik zei: "Sorry maar onze koffie is bijna zwart, heeft u misschien nog een kannetje melk erbij?"
- “U heeft een macchiato besteld”, zei hij pinnig. "Weet u wel wat dat betekent in het Italiaans? Een vlek melk, .. u heeft een vlek melk in uw koffie gekregen. U heeft dus een macchiato gekregen!”.
Hij maakte in het geheel geen aanstalten om nog wat extra melk te serveren. Zijn vervelende reactie schoot me in het verkeerde keelgat en ik zei: “Mijnheer, deze koffie is vrijwel zwart. Ik weet heel goed wat een macchiato is, maar ik wil graag nog een kannetje melk erbij.
-“Waarom zegt u dat dan niet gewoon”, riep de man kwaad.
De schade inclusief onbeschofte behandeling door de bedrijfsleider bedroeg 6 euro, de melk kregen we gratis. Er gaat ongeveer 10 gram koffie in een kopje espresso, reken uit de winst.

De bovenstaande gebeurtenis lijkt een futiliteit, maar de realiteit is dat je in veel horecagelegenheden niet wegkomt zonder ergernis.

Misschien een idee voor een internetsite: een klachtenformulier online waarvan een kopie rechtstreeks naar het Ministerie voor Toerisme, een tweede naar de betroffen onderneming, een derde naar de consument wordt gestuurd.

Geen gevoel voor afstand

afbeelding: het plan van Filips II voor een olijfoliepijpleiding naar Zuid-Nederland

In de serie ”80 redenen waarom Spanje de Tachtigjarige Oorlog verloren heeft”, deel 23: "Geen gevoel voor afstand".

Spanjaarden zijn uitgesproken luiaards, dat mag de vaste bezoekers van dit blog zo ondertussen wel bekend zijn. Te lui om op te staan, te lui om een beetje te werken, te lui om naar de stembus te gaan. Omdat ze de laatste jaren ook te lui zijn om huizen te kopen verkeert Spanje nu in een grotere crisis dan welk land ook in West-Europa. Vraag een Spanjaard hoe ver het is naar dichtstbijzijnde toeristeninformatie en hij zal u waarschijnlijk antwoorden dat u tenminste vijftien minuten moet lopen. Daar zal hij dan onmiddellijk aan toevoegen dat u beter met de auto kunt gaan.
Vanzelfsprekend zijn Spanjaarden ook te lui om te lopen. Deel daarom het aantal minuten door drie. In de meeste gevallen kunt u uw auto laten staan en bent u binnen vijf minuten bij de Spaanse VVV.

Maar behalve luiheid schuilt er nog iets anders achter die verkeerde raadgevingen aan verdwaalde toeristen. Spanjaarden hebben geen gevoel voor afstand. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog dacht menig soldaat dat die Lage Landen ergens lagen waar de Spaanse hoogvlakten op hielden. Daar verslikten ze zich ernstig in. De Nederlanden bleken ver weg in het koude hoge Noorden te liggen. Dit maakte de Tachtigjarige Oorlog voor de Spanjaarden niet alleen een koud, maar ook een heel duur avontuur. Voorraden voor de Spaanse troepen moesten duizenden kilometers afleggen, met alle gevolgen van dien. Tomaatjes en sinaasappeltjes bedorven onderweg, de wijn klotste teveel in de vaten en de Spaanse vis bedierf. De paella en zarzuela met smaakten naar niets met Hollandse kabeljauw en garnalen.
Filips II overwoog nog even een olijfolie-pijpleiding aan te leggen vanuit Catalunya, maar dit idee werd al weer snel losgelaten omdat de Fransen natuurlijk niet te vertrouwen waren en een leiding over de zeebodem net zo ambitieus als het aanleggen van een metro in het centrum van Amsterdam.

Als u deze zomer in Amsterdam een Spaanse automobilist tegen het lijf loopt die u de weg vraagt, vermenigvuldig dan de afstand met drie en zeg hem dat hij beter kan gaan lopen. Waarschijnlijk heeft u nog gelijk ook.

Chaim Potok namens Picasso

afbeelding Pablo Picasso - Stier, 1945/1946



Uit het boek "De gave van Asjer Lev". Chaim Potok verzint een conversatie tussen Pablo Picasso en de hoofdpersoon:

Picasso: “Vertel de mensen dat God een moordenaar is en ze kunnen het niet verwerken, ze worden kwaad en maken je af alsof je een stier bent. Wat sta je nou je hoofd te schudden? Geloof je niet dat God een moordenaar is? Wat weet jij van God af? Denk je dat je in Brooklyn werkelijk iets over God hebt geleerd? In Spanje leer je iets over God. God vermoordde mijn kleine zusje. Zo is het, Lev. Een klein meisje, plotseling ziek en dood. Alles wat Hij aanraakt wordt verwoest. Casagemas, Appolinaire, Eva, Max Jacob. Hoe kun je Hem aanbidden, Lev? Hij is de ware verwoester. Satan gaat openlijk te werk, met de kaarten op tafel. Hij neemt je rechtstreeks te grazen, zonder geintjes. God speelt op lievigheid en goedheid en vermoordt je. Wie is er erger, Satan of God? Satan is in ieder geval nog zo fatsoenlijk om ons zijn ware gezicht te tonen. Daarom zet ik het God betaald met mijn schilderijen. Ik vertel de waarheid in mijn schilderijen, maar ik verberg die. Hij weet dat die er is en Hij moet zwetend afwachten hoe mensen die ontcijferen en in zich opnemen. Zo maak ik mijn schilderijen en de mensen komen langs en leren ze langzaam te ontcijferen. Zo zet ik Hem zijn lievigheid betaald.”

New York Free Beats

Free Beats from Chris "Shockwave" Sullivan on Vimeo.

New York staat al heel lang op Duveltjes verlanglijstje.

Duveltje in Venetië (2)

Foto: Venetian Baroque Orchestra

(vervolg van het vorige blogje)

Het Italiaanse orkest zette wat onzeker in. Ook de stemmen van de solisten waren in de allereerste delen nog niet echt op gang. Manuela Custer haperde even, maar dit bleek gelukkig alleen een aanloopje naar een groots optreden. Custer heeft de meest speciale vocaal, heel gevoelig, wat vooral sterk naar voren komt in delen met minder volume waar ze een ongewoon sentiment in weet te leggen. Romina Basso valt vooral op door haar donkere, warme stem.

Karina Gauvin steeg boven haar eigen kunnen uit. Deze zangeres heeft een perfecte stembeheersing, ook in de stukken met veel volume en in het hoog. In het laatste deel kreeg ze na haar laatste aria een flink applaus. Romina Basso klapte het hardst en trappelde wild met haar voeten uit enthousiasme over de topprestatie van haar collega. Dat was leuk om te zien.

Mary-Ellen Nesi heeft een solide stem, ze zong haar partijen met passie en perfectie.
Marina Comparato bleef wat achter bij haar collega’s. Het was storend dat ze steeds in een lichte spreidstand stond, haar ene been wat verder naar voren dan het andere, om houvast te krijgen. Hierdoor leek het alsof ze bezig was een spoorwegwissel om te zetten. Ondanks deze lichaamsbeweging bleef haar stem in body en volume tekort schieten. Zuiver en ritmisch correct was het wel, daar was niets op aan te merken.

Tussen de Custer en Comparato aan de ene kant en Gauvin en Nesi aan de andere kant leek wat na-ijver te bestaan. Er waren af en toe wat scheve blikken. In het programmaboekje was te lezen dat deze oratoria in de tijd van Vivaldi juist werden gebruikt voor teambuilding onder de vocalisten. Het succes en de ovatie na afloop leken de afgunst tussen de diva’s geheel weg te vagen.

De teambuilding was zeker in orde bij het Nationaal Jeugdkoor, de 19 dames zongen van begin tot eind vlekkeloos en het enthousiaste applaus na afloop was zeker ook voor hen bedoeld.
Tussen de aria’s door werd vele malen geapplaudisseerd.

De stadsfreules naast mij bleven de hele voorstelling flink tekeer gaan. “Wauw”, riepen ze herhaaldelijk, hetgeen voor een stadsfreule wel een ludieke kreet is. Verder, “Ongelooflijk”, “Fantastisch”, “Nou, nou!” en dat alles met een zeer deftig accent.

Ik weet zeker dat ze dat in de namiddag ook nog een keer hebben geroepen vanaf hun balkon in Amsterdam Zuid. De stadsfreules en het stralende weer maakten mijn zaterdagmatinee compleet.

Duveltje in Venetië (1)

v.l.n.r. (boven) Manuela Custer, Mary-Ellen Nesi, (onder) Karina Gauvin, Marina Comparato, Romina Basso.

Duveltje mocht vorige week de ZaterdagMatinee van Radio 4 in het Amsterdamse Concertgebouw bijwonen. Op het programma stond Juditha triumphans devicta Holofernis barbarie; sacrum militare oratorium RV 644, een opera van Antonio Vivaldi (1678-1741) uit 1716, uitgevoerd door het Venice Baroque Orchestra en het Nationaal Jeugdkoor. Vijf vrouwelijke solisten stonden op het podium, allen met geheel verschillende stemmen en kwaliteiten. Manuela Custer (mezzosopraan), had de hoofdrol van Juditha, Mary-Ellen Nesi (mezzosopraan) zong Holofernes. Karina Gauvin (sopraan) vertolkte de partij van Vagaus. Marina Comparato (mezzosopraan) zong Abra en Romina Basso (mezzosopraan) de rol van Ozias.

Het verhaal in het kort: Het koninkrijk Juda wordt aangevallen door de Assyriërs onder leiding van generaal Holofernes. De mooie Hebreeuwse Juditha zoekt de generaal op. Deze laat zich door de schoonheid betoveren en kijkt vervolgens te diep in het glaasje. Judith hakt zijn hoofd af terwijl hij ligt te slapen. Juda is gered, de Assyriërs worden verslagen.

Het thema van het stuk is niet echt opwindend te noemen. Het inzetten van mooie dames als tactisch wapen lijkt sinds Mati Hari buiten gebruik geraakt en het afhakken van hoofden is in onze Westerse wereld al lang uit de mode.
Juditha triumphans is een religieus oratorium met een politiek karakter, bedoeld om de Venetianen te motiveren in de oorlog tegen de Turken. Mogelijkerwijs is het gebruikt om de overwinning van Venetië op de Turken op het eiland Corfu te vieren, maar dat is niet bewezen.
Dit oratorium is om een andere reden interessant. Vivaldi componeerde het voor de vrouwelijke leerlingen van de Ospedale della Pietà. Het wordt door alleen vrouwen uitgevoerd, ook de partijen van de lagere stemmen, tenoren en bassen worden dus door vrouwen gezongen.
Bovendien was het concert van zaterdag een primeur: dit oratorium was nog nooit eerder in Nederland uitgevoerd.

Naast mij namen twee stadsfreules plaats. Dames van goede stand die voor de gelegenheid zelfs maar een mantelpakje hadden aangetrokken. Hun eerste gilletjes “Fantastisch!”en “Spectaculair”, betroffen de kleding van Manuela Custer die met een fraaie zwarte jurk met split en bijzonder laag uitgesneden decolleté haar rol van de verleidelijke Juditha kracht bijzette.
Ik heb het belang van de kleding in oratoria tot afgelopen zaterdag zeker onderschat. De fraaie rode jurk van Marina Comparato en het mooie witte jasje van Mary-Ellen Nesi mochten er volgens de dames ook wezen.

(wordt vervolgd)

Tentoonstelling Alberto Datas

foto: schilderij-collage van Alberto Datas

In de Fundación Luis Seoane in La Coruña is tot 28 juni as. een expositie van te zien van Alberto Datas. Deze kunstenaar werd in 1935 in La Coruña geboren en stierf in december 2007 in Madrid.

Deze tentoonstelling laat voornamelijk werken zien uit zijn laatste levensjaar. De indrukwekkende collages, mengsel van vele technieken en materialen, olieverf, knipsels uit kranten en tijdschriften, potlood, inkt hebben vaak een politiek thema.

Alberto Datas had een huis in Oleiros, hier vlakbij, waar hij 's zomers altijd een paar maanden doorbracht.

Op naar het roze plein !

De Spaanse bijdrage voor het Eurovisie Songfestival 2009 in Moskou: La noche es para mi, (vert. De nacht is voor mij) een kwaliteitsproductie met zangeres Soraya Arnelas in de hoofdrol. Daar kunnen De Toppers nog een puntje aan zuigen!

Gordon laat ons weten dat hij mogelijk de finale van het Eurovisie Songfestival zal boycotten. Als er tijdens zijn verblijf in Moskou met geweld tegen homo’s wordt opgetreden doet hij niet meer mee. “Het zijn mijn mensen”, zei Gordon gisteren op de radio. De publieke opinie schaart zich meteen voluit achter de Amsterdamse kapsoneslijer. Zelfs Minister Plasterk vond het nodig om zich alvast solidair te verklaren met “geef haar een nekschot”-Gordon. Bij de Olympische Spelen durfde geen regeringslid het woord boycot in de mond te nemen (Hoe zit het trouwens met homo’s in de Volksrepubliek China?).

“Met hun meezingliedjes verleiden ze honderdduizenden mensen tot een on-Hollandse uitbundigheid”, schreef Peter de Waard gisteren enthousiast in de Volkskrant. Wat nou on-Hollands, zo Hollands als de pleuris, denk ik. Bekende Nederlanders gaan naar de concerten van de Toppers, zo zegt de Waard, “VVD-leider Mark Rutten zong vorig jaar uit volle borst met hen mee”. De kouwe rillingen lopen me over de rug. Ik denk even aan de Lullo’s van Jiskefet, want die waren ook heel populair bij VVD-publiek.

Jerney Kaagman wordt ook geciteerd in het Volkskrantartikel “Hier hebben we zo lang naar gestreefd: de popularisering van de Nederlandstalige muziek. Het is een nieuwe vorm van massacommunicatie”. Ach, Jerney, wat een slecht geheugen. Hoe zat dat ook alweer met André van Duyn, het Goede Doel, Doe maar, Vader Abraham en de Zangeres zonder naam? Bah, wat een ellende. Treurig dat de Volkskrant dit Telegraaf-artikel publiceert.

Vriendje Froger heeft een half miljoen euro in de songfestival-onderneming geïnvesteerd. Let op mijn woorden, die Gordon loopt heus niet weg.

Ik heb niets tegen homo's, maar laat deze kwal alsjeblieft niet het gezicht van het liberale, tolerante Nederland in het buitenland zijn.

Tenslotte een tip voor de Russen: verander één keer per jaar het Rode Plein in een Roze plein.

Cursusdrang (3)

Foto: La Coruña, charmante yogalerares prijst zichzelf aan via uithangbord.
© Duveltje 2009

Ook in Spanje zijn veel vrouwen bezig met hun wellness. Een beetje Spaanse vrouw van de wereld doet aan zelfontplooiing.

Mijn vrouw Plof volgde het afgelopen jaar een cursus literair schrijven en daarna deed ze Pilates. Pilates is een systeem voor fysieke training ontwikkeld in jaren 20 en 30 van de vorige eeuw door de boxer, circusartiest en leraar zelfverdediging Joseph Pilates. Hij schreef een paar boeken waaronder Return to Life through Contrology. Bij Pilates ben je net als met yoga met zowel je geest als met je lichaam bezig.
Volgens Plof was Pilates dè ontdekking. Ze voelde zich beter dan ooit. Pijntjes verdwenen, ze was tevreden en meer ontspannen. Door twee à drie keer Pilates in de week was er natuurlijk geen tijd meer voor onze gezamenlijke avondwandelingen of een bioscoopje tussendoor. Dat moest ik toch begrijpen vond ze en dat deed ik ook. Als man ben ik gebaat met een tevreden en gezonde vrouw.

Nu is Pilates weer voorbij. Het was een gedoe, zei Plof. Na het werk weer in de auto stappen, het drukke La Coruña inrijden, je auto zien kwijt te raken, zware oefeningen doen en dan weer door dat drukke verkeer heen terug naar huis. Dat begrijp ik ook. Al die cursussen zorgen bij mij voor veel inzicht in de denkwijze van vrouwen die hun leven proberen te verbeteren.

Cursusdrang (2)

Afbeelding: Channeling zorgt ervoor dat u nooit meer alleen bent

Vervolg van mijn blogje van 24 april

Het hoogtepunt van het cursusleven van mijn ex-vrouw A. was de meditatiecursus. De meditatie werd gecombineerd met koekjesverkoop volgens een piramidesysteem. Via een of andere new-age-groep kwam A. in de coockies-club terecht. De dames die het hadden opgezet opereerden vanuit een leuk 18e-eeuws pand binnen de Amsterdamse grachtengordel. A. sleurde me mee naar een kennismakingsbijeenkomst waarop de koekverkoop met veel bombarie zou worden aangeprezen.
Bij aankomst stelde ze mij gelijk voor aan twee grijze dames gekleed in paarsroze gewaden die de negotie dreven. Het paar glimlachte mij vriendelijk toe. Eigenlijk glimlachten ze de hele avond onophoudelijk tegen iedereen. Volgens mijn ex-vrouw was dat het beste bewijs dat de koekverkoop de poorten naar de hemel opende.

Zelf at A. graag van de fiber cookies, maar dat was eigenlijk niet de bedoeling. Er moest vooral veel verkocht worden. Ik kocht meteen een of twee dozen koekjes om er van af te wezen. Het lukte A. niet om de nodige wederverkopers te vinden. De piramideverkoop sloeg toen al snel om in een piramideopslag. Mijn ex kreeg er pas genoeg van toen er thuis in de gang wel zeven dozen stonden wachtten op potentiële afnemers. Gelukkig vond ze op dat moment afleiding in een cursus channeling. De koekjes mocht ik weggeven. Ze vonden hun weg naar kantoor en andere outlets. Ik moet toegeven dat dit mij uiteindelijk wel een hele hoop goodwill heeft opgeleverd.

De merels

Vier mei, acht uur ’s avonds. Vader, moeder, ik en mijn zus. We stonden voor het raam en keken uit op het kruispunt dat tegenover ons lag. Het Zuiderbad, de brandweerkazerne, het water, de brug. In mijn herinnering was het altijd prachtig weer, die vierde mei.
Wat ging er om in de hoofden van mijn ouders? Zij hadden de oorlog meegemaakt.
Mijn vader wilde er niet graag over praten. Teveel ellende meegemaakt en gezien. Een paar keer voor de Arbeitseinsatz opgepakt en in Duitsland tewerk gesteld. Mijn moeder was enkele malen aangehouden vanwege haar Joodse uiterlijk. Ook zij zweeg meestal over de oorlog.

We keken naar buiten. Een enkele auto kwam aanrijden. De straatverlichting ging aan, de auto stopte en de bestuurder zette de motor uit. Ik dacht en denk nog steeds aan die doden, al die miljoenen mensen. Gesneuveld, gestorven, weggerukt uit hun families, slachtoffers van het machtspel der groten. Een spel om geld en macht, waarin holle begrippen als eer, trots en vaderland weerklinken.

De stilte wordt hoorbaar dankzij de merels. De merels, die zich nergens wat van aantrekken. Het vrolijke gefluit galmt door de straten, over de gracht, over het kruispunt. De stilte doorbroken door het geluid van de hoop.

Het duurt maar twee minuten. Twee hele lange minuten.

4 mei 2009

Cursusdrang (1)

Afbeelding: Vipassana meditatie in de Tihar gevangenis in India.

Mijn zus kwam vorige week gebroken terug van een cursus Vipassana in België. Het fijnste van de cursus was om daarna weer thuis te komen, beweerde zij.

Vrouwen hebben een veel grotere cursusdrang dan mannen. Dat is geen wonder, want ze hebben ook veel meer onvolkomenheden. Mijn ex-vrouw A. stortte zich elk halfjaar in een nieuw cursusavontuur. A. volgde cursussen handopleggen, magnetiseren en Reiki. Wat is er tegen als iemand zichzelf wil ontwikkelen? Ik had er geen bezwaar tegen zolang ik het maar niet leuk hoefde te vinden. Maar dat moest ik wel.

Altijd maakte ik deel uit van haar kortstondige cursustrajecten. Mijn opofferingsgezindheid was groot. In het weekend bezochten we paranormale beurzen, new-age winkels en ik ging ‘s maandags naar kantoor met een lapis lazuli om mijn nek. Op een dag vond ik onder mijn hoofdkussen door A. getekende pentagrammen.

Vanzelfsprekend was ik ook de aangewezen proefpersoon bij het huiswerk voor de cursus magnetiseren.

- “Heb je dan nergens pijn?“, vroeg ze smekend?
- “Nee“, zei ik.
- “Echt niet?“.
- “Nou, wacht, misschien een beetje hier, in mijn schouder.“
- “Kom hier op die stoel zitten!”, zo luidde het onmiddellijke bevel. Zeer geconcentreerd begon ze met haar behandeling.
- “Merk je al wat“?
Nee ik merkte eigenlijk niets.
- “Jij bent niet serieus”, zei ze teleurgesteld en ze was zelfs een beetje boos. “Je moet er wel in geloven, anders dan helpt het niet!”.

Teleurgesteld in mijn inzet probeerde ze daarna handoplegging uit op de katten. Volgens haar met geweldige resultaten. De katten zagen er beter uit dan vroeger en leken zich ook prettiger te voelen.
Ik zag geen verschil, ze spinden net zo hard als voordat mijn ex met haar new-age poespas begon. Maar dat zal mijn verbeelding zijn geweest.

Playing for a change

Ik vind dit zo'n fantastische mooie video, ik moet hem wel in mijn blog plakken. Met dank aan Brancalúa:


Playing For Change | Song Around The World "Stand By Me" from Concord Music Group on Vimeo.

Weg met Franco!

foto: beeld van Franco in Melilla (bron www.20minutos.es)

In Melilla wordt binnenkort het laatste standbeeld van Francisco Franco weggehaald. In heel Spanje waren er tot voor kort nog standbeelden van de dictator in de openbare ruimte aanwezig. Het laatste op het Iberisch schiereiland was een ruiterstandbeeld dat op 18 december 2008 uit het centrum van Santander werd verwijderd.

Het beeld in Melilla wordt voorlopig niet vernietigd. De president van Melilla, Juan José Imbroda Ortiz, wil dat het op een andere plaats tentoongesteld wordt. Franco was in 1921 commandant van het legioen dat Melilla verdedigde tijdens de belegering door Marokkaanse Jif- en Jibalastammen. Dankzij het legioen onder leiding van Franco bleef Melilla Spaans en daar moeten de Spanjaarden dankbaar hem voor zijn, vindt Juan José.

Tijdens de dictatuur eigende de familie Franco zich vele bezittingen toe. Als het laatste standbeeld is gesneuveld wordt het misschien eens tijd om te gaan praten over al het geld en onroerend goed dat de dievenbende aan het Spaanse volk heeft ontstolen. Het vermogen van de familie bedraagt volgens ingewijden tussen de 500 en 600 miljoen euro. Dat geld zou de Spaanse regering goed kunnen gebruiken voor hulp aan de slachtoffers van het regime.

Fris en helder Salamanca (4)

Foto: Casa de las Conchas, met op de achtergrond een van de torens van de Universiteit van Salamanca. © Duveltje 2009

We slapen de siësta. Daarna lopen we verder door de stad. Er zijn zoveel mooie gebouwen, binnenplaatsen, torens, kerken. Jammer dat die ijzige wind maar blijft blazen. Het is te koud om op een terrasje te gaan zitten.

Het Casa de las Conchas ( het Schelpenhuis) wordt zo genoemd vanwege de sint-jakobsschelpen die als ornament op de gevel zijn aangebracht. Het is gebouwd tussen 1493 en 1512 en is een voorbeeld van laatgotische civiele bouwkunst (gótico civil), waarin bovendien nog Moorse invloeden terug te vinden zijn. De legende gaat dat onder een van de schelpen een schat verborgen ligt.

De sint-jakobsschelp is het symbool van de pelgrimage naar Santiago de Compostela. Vroeger liepen de pelgrims nog een stuk door. De route eindigde in Finisterre dat 100 kilometer meer naar het westen ligt, aan de Atlantische Oceaan.
In Finisterre aangekomen zochten de pelgrims een schelp op het strand en namen die mee als bewijs van hun tocht. Er zijn nog steeds pelgrims die het extra stuk van Santiago naar Finisterre afleggen en veel van hen dragen de hele tocht een sint-jakobsschelp met zich mee.

Het huis behoorde oorspronkelijk toe aan Rodrigo Maldonado de Talavera, rechtsgeleerde, professor aan de universiteit en ridder in de Orde van Santiago, vandaar de schelpen.

Die sint-jakobsschelpen zijn trouwens een ware lekkernij. Ik moet daar binnenkort maar eens een receptje aan wijden.

Fris en helder Salamanca (3)

Foto: kamer in het Centro Documental de la Memoria Histórica in Salamanca, ingericht als vrijmetselaarsloge.

Na ons bezoek aan het Casa Lis maken we een wandelingetje over de Romeinse brug over de rivier de Tormes. Daarna wandelen we het centrum weer in. Salamanca is een stad van ooievaars en kikkers. Als ik omhoog kijk naar de torens van de kathedraal zie ik daar wel zeven ooievaars tegelijk rondcirkelen. De kikker is tot symbool geworden omdat hij staat afgebeeld op de 16e-eeuwse gevel van de Universiteit van Salamanca, de oudste universiteit van Spanje.

We bezoeken het Centro Documental de la Memoria Histórica, een historisch documentatiecentrum.
Het centrum huisvest een archief voor documenten die met de Spaanse Burgeroorlog te maken hebben. De fascisten brachten de documenten tijdens de Burgeroorlog bijeen en gebruikten ze bij de vervolging van hun tegenstanders. Het is open voor publiek en er is een permanente expositie van onder andere propaganda van republikeinen, falangisten, fascisten en communisten. Door de fascisten werden voorwerpen verzameld waarmee hier een vrijmetselaarsloge is ingericht. Net als Hitler rekende Franco de vrijmetselaars tot zijn vijanden.

Door een glazen wand kunnen we de kamer bekijken. Aan het andere einde zitten drie poppen gehuld in zwarte lakens die ons vreemd aanstaren. Het is een sinistere voorstelling.

Als we buiten komen blaast gelukkig nog steeds die frisse wind die de macabere beelden weer snel wegvaagt.

Fris en helder Salamanca (2)

links: beeldje van Demetre H. Chiparus, rechts: poppen van Kestner met afschroefbare hoofdjes.

De volgende ochtend bezoeken we eerst Casa Lis, het museum voor Art Deco en Art Nouveau. Het museum herbergt een imposante verzameling beeldjes van art-deco-kunstenaars als Demetre H. Chiparus, Claire Colinet en Ferdinand Preiss. Ik was niet bekend met deze kunstenaars en dit is een leuke verrassing. De beeldjes uit ivoor, brons en marmer zijn juweeltjes. Het museum zelf is een Jugendstilpaleisje, ontworpen door de architect Joaquín de Vargas en gebouwd tussen 1904 en 1905. Het blauwe glas in lood zorgt voor een speciale lichtval en een heel bijzondere sfeer. Je waant je zo in het begin van de 20e eeuw.

Op de eerste etage bevindt zich een even indrukwekkende poppenverzameling met antieke poppen van Kammer & Reinhardt, Kestner en Simon & Halbig. Vooral de poppetjes met afschroefbaar hoofdje in een doosje maken op ons een lugubere indruk.
We stellen ons voor dat die honderden poppen met hun bleke gezichten en vreemde opengesperde glazen ogen ‘s nachts uit hun kabinetten komen om een dansje te maken.

Fris en helder Salamanca

foto: toren van het klooster der Ursulinen, Salamanca

Plof en ik komen ’s avonds aan en lopen door de stad met het laatste licht van de dag. Het centrum van Salamanca is in zijn geheel gerestaureerd. Gevelreclame en -verlichting zijn minimaal. Een groot deel van de gebouwen is in gotische, romaanse, renaissance- en barokstijl bewaard gebleven en de stad straalt een sfeer uit vergelijkbaar met die van Florence of Brugge. Salamanca's stadscentrum staat sinds 1988 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De cafécrème-kleurige steen waar de gebouwen uit zijn opgetrokken domineert. Een koude wind blaast de straten schoon en de stad is helder, zuiver alsof de heiligen die op de gevels staan afgebeeld een spoor van purificatie hebben achtergelaten.

De straten worden gevuld door grote groepen pubers. Een invasie van scholieren, vooral uit Frankrijk en Spanje. Blijkbaar is de week voor Pasen het uitgewezen tijdstip voor stedentrips. De leerlingen worden vergezeld door een of twee docenten, vaak met een vermoeide, wanhopige, soms ongelukkige blik in hun ogen.
”Rechts de kerk van San Marcos”, roept de docent. Een enkeling werpt een vluchtige blik naar rechts, maar de meesten zijn te druk met elkaar bezig. Ze lopen met hun mobieltje in de hand, maken foto’s van elkaar, lachen, giechelen, flirten.

De ijzige wind duwt ons tenslotte een restaurant in. Casa Paca is ons zeer aanbevolen door autochtonen. Het personeel is weggelopen uit een aflevering van de Addams Family. Een lang type met een kaal hoofd en een sacherijnig smoelwerk buigt bij het naderen van onze tafel telkens als een knipmes. Alleen de barst in zijn schedel ontbreekt. Verder worden we bediend door een korte dikke ober met een vals glimlachje en een bleke magere jongen met een droeve, vermoeide uitdrukking op zijn gezicht. Nee, twee keer voorgerecht en een hoofdgerecht is niet mogelijk. In dit deel van het restaurant moet u elk een hoofdgerecht verorberen, laat het knipmes ons weten.
Dat is wel wat vreemd, op een maandagavond, met nog geen kwart van de tafels in het restaurant bezet. Plof fluistert me toe dat ze dit nog nooit eerder heeft meegemaakt.
Dan maar twee keer vis.
"Toch geen kweekvis?”, vraagt Plof voorzichtig, als echte Gallega.
“Alleen de dorada (goudbrasem) is kweekvis”, verzekert ons het knipmes. Ik bestel lubina (zeebaars), Plof kiest de rodaballo (tarbot).

Een kwartiertje later ligt de vis op ons bord. Die van Plof is rauw. Het knipmes neemt de vis mee terug naar de keuken. Ook mijn vis blijkt voor de helft rauw en de kleine dikke grijpt mijn bord en huppelt er mee weg. “Het ligt te ver van zee”, mompelt Plof.
Een kwartier later ligt dezelfde vis weer voor onze neus, maar nu gaar. Geen excuses van ober of kok, geen blikken of blozen. De vis is trouwens uitstekend, dat moet wel even vermeld worden. Daarom niet geklaagd, voor 40 euro p.p. namen we een heerlijke, unieke, macabere restaurantervaring mee naar huis.

Wereldmars voor de vrede

Op de IDEX '09, de internationale wapenbeurs die onlangs in Dubai gehouden werd, was de omzet ongeveer 4 miljard, vijf keer hoger dan in 2007. De crisis gaat niet op voor de wapenindustrie want de internationale wapenhandel bloeit.

Ben je net zo naïef als ik en denk je ook dat het zin heeft om voor de vrede de straat op te gaan? Dan is er goed nieuws. In oktober van dit jaar begint een wereldmars voor de vrede in 90 verschillende landen in 6 verschillende werelddelen. Het initiatief komt van de organisatie Mundo sin guerras. Zowel individuen als organisaties kunnen deelnemen.

Meer informatie is te vinden op de site van een club naïevelingen:
http://www.samenvoorvrede.nl/svv120.html
en op
http://www.marchamundial.org/en